cytuj
pobierz pliki
RIS BIB ENDNOTE
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 19.09.2023
Prace Historyczne, 2021, Numer 148 (2), s. 397-410
https://doi.org/10.4467/20844069PH.21.029.13866Autorzy
In December 1942 and in the following two winter months of 1943 during the race selection at transit camp in Zamość (UWZ-Lager Zamosc), Germans deported about 3,500 Polish children, who qualified as “racially worthless” from the camp. Most of them were separated from their parents. After a stay of several days or several weeks at the camp, having been crammed into unheated freight carriages, they arrived in six “death transports” to three poviats: Garwolin, Siedlce and Mińsk Mazowiecki, located in the eastern part of the Warsaw district. The article presents the attitudes of Poles rushing to save the children, disregarding the difficulties that occurred at that time in the face of the prolonged war and German terror. Both the inhabitants of the area known by surnames and those who are now nameless, joined the rescue operation. Their determination, commitment, and sacrifice during the relief operation that lasted for many months under the occupation up until the end of the war, deserve emphasis. Undoubtedly, it was a show of huge selflessness of people of goodwill to save the lives of innocent and defenceless Polish children from the Zamość region.
Centrum Pomnika Dzieci Zamojszczyzny w Siedlcach, Z. Niepokój, Wspomnienia moje z okresu wysiedlenia Polaków z Zamojszczyzny przez hitlerowców, mps., b.m. i b.d.w.
Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie, Akta w sprawie „Zbrodni hitlerowskich w Lubelszczyźnie”, SAL-193/I; Zamojszczyzna –Wacław Mil, sygn. BU 2535/1071
Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie, Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Niemieckich w Lublinie
Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie, Szef Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa, Centrala Przesiedleńcza w Poznaniu, Ekspozytura w Łodzi
Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Rada Główna Opiekuńcza. Biuro Centrali w Krakowie 1940–1945, sygn. 687, 777, 787, 1050
Bednarzak J., O zachowanie w powiecie siedleckim egzystencji dzieci i dorosłych (ze wspomnień) [w:] Dzieci i młodzież w latach drugiej wojny światowej, red. C. Pilichowski, Warszawa 1982.
Byliśmy w transportach. Dzieci Zamojszczyzny, wstęp i oprac. B. Kozaczyńska, Warszawa 2017.
Kajtel H., Hitlerowski obóz przesiedleńczy w Zamościu. UWZ Lager Zamość, Biłgoraj 2003.
Kasz M., Krawczyk W., Gehenna dzieci Zamojszczyzny, Zamość 1987.
Kiełboń J., Migracje ludności w dystrykcie lubelskim w latach 1939–1944, Lublin 1995.
Kiełboń J., Wysiedleńcy z Zamojszczyzny w obozie koncentracyjnym na Majdanku 1943, Lublin 2006.
Kozaczyńska B., Losy dzieci z Zamojszczyzny wysiedlonych do powiatu siedleckiego w latach 1943–1945, Siedlce 2006.
Kozaczyńska B., Ocalone z transportów Dzieci Zamojszczyzny. Losy dzieci wysiedlonych z Zamojszczyzny do dystryktu warszawskiego 1942–1945 / Saved from the Transports: The Children of Zamojszczyzna Region, Siedlce 2011.
Kroll B., Rada Główna Opiekuńcza 1939–1945, Warszawa 1985.
Kubica H., Zagłada w KL Auschwitz Polaków wysiedlonych z Zamojszczyzny w latach 1942–1943, Oświęcim–Warszawa 2004.
Madajczyk C., Generalna Gubernia w planach hitlerowskich, Warszawa 1961.
Mańkowski Z., Między Wisłą a Bugiem 1939–1944, Lublin 1978.
Marszałek J., Hitlerowskie ośrodki terroru w Zamościu [w:] Zamość. Z przeszłości twierdzy i miasta, red. A. Koprukowniak, A.A. Witusik, Lublin 1980, s. 347.
Matuszyńska M., Przyjęli mnie jako swoje dziecko [w:] Byliśmy w transportach. Dzieci Zamojszczyzny, wstęp i oprac. B. Kozaczyńska, Warszawa 2017, s. 140.
Mącior-Majka B., Generalny Plan Wschodni, Kraków 2007.
Pawlak J., Nie walczyli dla sławy i krzyży. Ośrodek ZWZ-AK Siedlce „Sówka” 1939–1944, Warszawa 1996.
Rodzik J., Mój mały braciszek Krzyś umarł z głodu… [w:] Wojenne losy Dzieci Zamojszczyzny, oprac. J. Rodzik, Zamość 2007, s. 93–94.
Wnuk J., Losy polskich dzieci w okresie okupacji hitlerowskiej, Warszawa 1980.
Wnuk J., Tragedia dzieci polskich na Zamojszczyźnie, „Zeszyty Majdanka” 1969, t. 3,s. 212.
Zamojszczyzna-Sonderlaboratorium SS. Zbiór dokumentów polskich i niemieckich z okresu okupacji hitlerowskiej, red. C. Madajczyk, t. I, Warszawa 1979.
Zielińska J.,Wspomnienia z dzieciństwa i okresu powojennego. Gdyby mama żyła…, „Biuletyn Informacyjny Stowarzyszenia Dzieci Zamojszczyzny” 1999, nr 3, s. 5.
„Gospodyni” 1986, nr 39
„Nowe Echo Podlasia” 1995, nr 6
„Słowo Podlasia” 1983, nr 9–10
„Tygodnik Zamojski”1981, nr 41; 1985, nr 40
„Agencja Informacyjna »Wieś«” 1943, nr 8
„Biuletyn Informacyjny” 1943, nr 10
„Głos Polski” 1943, nr 3
„Samoobrona” 1943, nr 3
„Walka” 1943, nr 11
„Żywia”, I 1943
Informacje: Prace Historyczne, 2021, Numer 148 (2), s. 397-410
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Attitudes of inhabitants of the Eastern Counties of the Warsaw District who saved child prisoners of the German transit camp in Zamość in 1942–1943
Uniwersytet w Siedlcach
ul. Stanisława Konarskiego 2, 08-110 Siedlce, Poland, Polska
Publikacja: 19.09.2023
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-NC-ND
Finansowanie artykułu:
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski